بررسی تازه ترین دستاوردهای پزشکی تولیدمثل و درمان ناباروری در کنگره امسال رویان
بیست وهفتمین کنگره بین المللی پزشکی تولیدمثل رویان در روزهای 11 تا 12 شهریور 1405، برابر با 2 تا 4 سپتامبر 2026، در تهران برگزار شد ، رویدادی که امسال نیز پژوهشگران، متخصصان زنان و زایمان، جنین شناسان، متخصصان ناباروری، پژوهشگران حوزه سلول های بنیادی و گروه های مختلف علوم پزشکی را گرد هم آورد.
این دوره از کنگره رویان در کنار بیست ودومین کنگره بین المللی زیست شناسی و فناوری سلول های بنیادی و بیست ویکمین سمینار پرستاری و مامایی برگزار شد و یکی از مهم ترین رویدادهای علمی سال در حوزه پزشکی تولیدمثل و درمان ناباروری در ایران به شمار می رود.
آنچه بیست وهفتمین کنگره رویان را برای حوزه ناباروری اهمیت ویژه ای بخشید، تنها تعداد مقالات و سخنرانان نبود؛ بلکه تغییر نگاه از «صرفاً ایجاد بارداری» به سمت انتخاب دقیق تر روش درمان، افزایش ایمنی درمان های کمک باروری و توجه به سلامت مادر و فرزند پس از درمان بود.
بیست و هفتمین کنگره رویان با چه هدفی برگزار شد؟
کنگره بین المللی رویان طی ۲۷ سال گذشته به یکی از رویدادهای شناخته شده علمی منطقه در زمینه پزشکی تولیدمثل تبدیل شده است. هدف اصلی این رویداد، ایجاد بستری برای تبادل دانش میان متخصصان، معرفی تحقیقات جدید و نزدیک تر کردن یافته های آزمایشگاهی به کاربردهای بالینی است.
در دوره بیست وهفتم، سه رویداد علمی به صورت همزمان برگزار شدند:
- بیست وهفتمین کنگره بین المللی پزشکی تولید مثل
- بیست ودومین کنگره بین المللی زیست شناسی و فناوری سلول های بنیادی
- بیست ویکمین سمینار پرستاری و مامایی
کنگره پزشکی تولیدمثل به صورت بین المللی برگزار شد و متخصصان و پژوهشگران ایرانی و خارجی در آن حضور داشتند. طبق گزارش های منتشرشده، بیش از ۱۲۰۰ نفر برای رویدادهای این دوره ثبت نام کرده بودند.
۵۸۹ طرح پژوهشی به کنگره رویان ارسال شد
یکی از شاخص های قابل توجه این دوره، تعداد بالای طرح های پژوهشی و خلاصه مقالات ارسال شده بود.
بر اساس گزارش دبیرخانه، در مجموع ۵۸۹ طرح پژوهشی و خلاصه مقاله به دبیرخانه کنگره ارسال شد که پس از داوری علمی، ۴۴۷ مورد برای ارائه در سه رویداد علمی پذیرفته شد.
از مجموع آثار پذیرفته شده:
- در کنگره پزشکی تولیدمثل، ۱۹۷ پوستر و ۷ ارائه علمی پذیرفته شد.
- در کنگره سلول های بنیادی، ۱۸۶ پوستر و ۹ ارائه علمی ارائه شد.
- در سمینار پرستاری و مامایی نیز ۴۵ پوستر و ۳ ارائه علمی در نظر گرفته شد.
این آمار نشان می دهد بخش قابل توجهی از فعالیت های کنگره به ارائه تحقیقات جدید و بررسی نتایج پژوهش های انجام شده در حوزه تولیدمثل، جنین شناسی، ناباروری و فناوری های پزشکی اختصاص داشته است.
مهم ترین موضوع کنگره – درمان ناباروری فقط به بارداری ختم نمی شود
یکی از نکات مهم مطرح شده در آستانه برگزاری کنگره، تغییر نگاه به نتیجه درمان های کمک باروری بود.
در گذشته بخش زیادی از ارزیابی موفقیت درمان ناباروری بر دستیابی به بارداری و تولد نوزاد متمرکز بود؛ اما رویکردهای جدیدتر تلاش می کنند سلامت مادر، سلامت جنین، روند بارداری و وضعیت کودک پس از تولد را نیز در ارزیابی درمان در نظر بگیرند.
دبیر علمی بیست وهفتمین کنگره پزشکی تولیدمثل رویان نیز بر موضوع پایش سلامت مادران و فرزندان حاصل از روش های کمک باروری تاکید کرده است. به این ترتیب، یکی از پیام های مهم این دوره آن است که انتخاب روش درمان باید علاوه بر احتمال موفقیت، با توجه به ایمنی و پیامدهای بلندمدت آن انجام شود.
این موضوع برای زوج هایی که قصد انجام IVF یا سایر روش های کمک باروری دارند اهمیت زیادی دارد؛ زیرا موفقیت واقعی درمان فقط مثبت شدن تست بارداری نیست، بلکه رسیدن به یک بارداری ایمن و تولد نوزاد سالم نیز بخش مهمی از مسیر درمان است.
شخصی سازی درمان ناباروری
یکی دیگر از محورهای مهم مطرح شده در برنامه های علمی رویان، حرکت به سمت درمان شخصی سازی شده ناباروری است.
زوج های نابارور شرایط یکسانی ندارند. سن زن، ذخیره تخمدان، کیفیت اسپرم، سابقه سقط، شرایط رحم، تعداد و کیفیت تخمک ها و جنین ها، سابقه درمان های قبلی و بسیاری عوامل دیگر می توانند در انتخاب روش درمان موثر باشند.
به همین دلیل، رویکرد مدرن در درمان ناباروری به سمت انتخاب روش مناسب برای هر زوج حرکت می کند.
در چنین رویکردی ممکن است برای یک بیمار درمان دارویی و زمان بندی مناسب تخمک گذاری کافی باشد، در حالی که برای زوج دیگری IUI یا IVF و برای بیمار دیگری استفاده از روش های تخصصی تر کمک باروری یا حفظ باروری ضرورت پیدا کند.
بنابراین یکی از پیام های مهم کنگره رویان را می توان این گونه خلاصه کرد:
قرار نیست یک روش درمانی برای همه زوج های نابارور استفاده شود ، درمان باید بر اساس ویژگی های هر فرد و هر زوج انتخاب شود.
فناوری های کمک باروری همچنان در مرکز توجه
بخش مهمی از پزشکی تولیدمثل مدرن به فناوری های کمک باروری یا ART اختصاص دارد.
روش هایی مانند IVF و ICSI طی سال های گذشته تغییرات زیادی داشته اند و امروزه تصمیم گیری در مورد آنها به مجموعه ای از اطلاعات بالینی، آزمایشگاهی و جنین شناسی وابسته است.
در چنین شرایطی، کیفیت آزمایشگاه جنین شناسی، نحوه انتخاب و کشت جنین، شرایط نگهداری و فریز جنین و تخمک و همچنین تجربه تیم درمان می تواند در روند درمان نقش داشته باشد.
کنگره هایی مانند رویان اهمیت این موضوع را از طریق ارائه تحقیقات جدید و تبادل تجربه میان متخصصان برجسته می کنند.
توجه بیشتر به حفظ باروری
موضوع حفظ باروری نیز از محورهای مهم پژوهشی مرتبط با فعالیت های رویان است.
حفظ باروری برای افرادی که ممکن است در آینده با کاهش توان باروری مواجه شوند، اهمیت دارد. فریز تخمک و فریز جنین از شناخته شده ترین روش های حفظ ظرفیت باروری هستند و انتخاب روش مناسب باید بر اساس شرایط فرد، سن، وضعیت ذخیره تخمدان و برنامه درمانی انجام شود.
از طرف دیگر، حفظ باروری فقط به افرادی که قصد تاخیر در فرزندآوری دارند محدود نمی شود. برخی بیماری ها و درمان های پزشکی نیز می توانند بر عملکرد تخمدان یا بیضه تاثیر بگذارند و در چنین شرایطی بررسی گزینه های حفظ باروری می تواند اهمیت پیدا کند.
معاون پژوهشی پژوهشگاه رویان نیز در گزارش های مرتبط با این دوره به فعالیت های پژوهشی در حوزه حفظ باروری اشاره کرده است.
هوش مصنوعی وارد مرحله جدی تری از پزشکی تولیدمثل می شود
یکی از روندهایی که در سال های اخیر تقریباً در تمام حوزه های پزشکی در حال گسترش است، استفاده از هوش مصنوعی در پزشکی است.
پزشکی تولیدمثل و جنین شناسی نیز از این روند جدا نیست.
هوش مصنوعی می تواند در آینده و در برخی کاربردهای تحقیقاتی و بالینی به تحلیل حجم زیادی از داده ها، شناسایی الگوها، کمک به طبقه بندی بیماران و ارزیابی اطلاعات مربوط به درمان کمک کند.
اهمیت این فناوری در کنگره های علمی اخیر رویان نیز بیشتر شده و در گزارش مربوط به رویداد امسال، کاربردهای جدید هوش مصنوعی در زیست پزشکی در کنار درمان ناباروری و فناوری های سلولی مورد توجه قرار گرفته است.
با این حال، استفاده از هوش مصنوعی به معنای حذف پزشک یا جنین شناس نیست. تصمیم درمانی همچنان نیازمند ارزیابی شرایط فردی بیمار، داده های بالینی و قضاوت متخصص است.
نقش جنین شناسی در موفقیت درمان ناباروری
یکی از بخش های بسیار مهم درمان های کمک باروری، مرحله ای است که در آزمایشگاه جنین شناسی انجام می شود.
در IVF، پس از لقاح تخمک و اسپرم، جنین ها در شرایط کنترل شده آزمایشگاهی رشد می کنند و تیم جنین شناسی وضعیت رشد آنها را ارزیابی می کند.
کیفیت آزمایشگاه، شرایط کشت، تجهیزات، تجربه جنین شناس و پروتکل های مورد استفاده، همگی از موضوعات مهم در فناوری های کمک باروری هستند.
به همین دلیل، کنگره های تخصصی پزشکی تولیدمثل فرصتی برای بررسی روش های جدید در جنین شناسی و تبادل تجربه درباره فناوری های آزمایشگاهی فراهم می کنند.
نگاه گسترده تر به سلامت مادر و کودک
یکی از مهم ترین نکات بیست وهفتمین کنگره رویان، توجه به این واقعیت بود که درمان ناباروری نباید صرفاً با یک عدد به نام «نرخ بارداری» سنجیده شود.
- امروزه پرسش های بیشتری مطرح می شود:
- آیا بارداری به شکل ایمن ادامه پیدا می کند؟
- آیا سلامت مادر در طول بارداری حفظ می شود؟
- آیا می توان خطرات قابل پیشگیری را کاهش داد؟
- وضعیت نوزاد پس از تولد چگونه است؟
این تغییر دیدگاه می تواند در آینده باعث شود ارزیابی کیفیت مراکز درمان ناباروری نیز جامع تر شود و شاخص های بیشتری به جز تعداد بارداری ها مورد توجه قرار گیرد.
پرستاری و مامایی – بخش مهم دیگری از کنگره رویان
همزمان با کنگره پزشکی تولیدمثل، بیست ویکمین سمینار پرستاری و مامایی نیز برگزار شد.
یکی از محورهای جدید این بخش، فرد محور کردن و شخصی سازی خدمات مراقبتی و حمایتی برای زوجین نابارور عنوان شده است.
این موضوع اهمیت زیادی دارد ، زیرا درمان ناباروری تنها یک فرآیند پزشکی نیست و زوجین در طول مسیر درمان با مراحل مختلف، تصمیم های دشوار و فشارهای روحی و عاطفی مواجه می شوند.
بنابراین ارتباط مناسب تیم درمان با بیمار، آموزش صحیح، حمایت عاطفی و ارائه اطلاعات قابل فهم می تواند مکمل درمان پزشکی باشد.
ارتباط پزشکی تولیدمثل با سلول های بنیادی و پزشکی بازساختی
یکی از ویژگی های کنگره های دوقلوی رویان، کنار هم قرار گرفتن پزشکی تولیدمثل و تحقیقات سلول های بنیادی است.
در بیست ودومین کنگره بین المللی سلول های بنیادی، موضوعاتی مانند پزشکی بازساختی، مهندسی بافت، درمان سرطان و ژن درمانی مورد توجه قرار گرفت.
این همگرایی از نظر علمی اهمیت دارد؛ زیرا فناوری سلولی و ژنتیکی می تواند در آینده مسیرهای جدیدی را برای درمان برخی بیماری ها ایجاد کند و تحقیقات بنیادی نیز می تواند به درک بهتر فرآیندهای سلولی مرتبط با تولیدمثل کمک کند.
شش کارگاه آموزشی در کنار کنگره برگزار شد
علاوه بر سخنرانی ها و ارائه مقالات، در حاشیه این رویداد چندین برنامه آموزشی نیز برگزار شد.
بر اساس گزارش های منتشرشده، در این دوره ۶ کارگاه آموزشی برگزار شد که بخشی از برنامه علمی و عملی کنگره را تشکیل می دادند.
یکی از نمونه های این برنامه ها، کارگاه پیشرفته HSG با عنوان «معرفی و بررسی کلیشه های بحث برانگیز» بود که در روز ۲۹ مرداد و در آستانه کنگره برگزار شد و متخصصان رادیولوژی در آن حضور داشتند.
این برنامه ها نشان می دهند که کنگره رویان صرفاً یک گردهمایی برای ارائه مقاله نیست و آموزش تخصصی و انتقال تجربه عملی نیز بخشی از آن محسوب می شود.
از پژوهش تا درمان
یکی از نقاط قوت کنگره رویان، ارتباط میان پژوهش و فعالیت بالینی است.
پژوهشگاه رویان در سال های گذشته پروژه های متعددی در زمینه پزشکی تولیدمثل و سلول های بنیادی انجام داده است. طبق گزارش های منتشرشده در آستانه این دوره، این مجموعه بیش از ۲۸۰۰ طرح تحقیقاتی را در کارنامه خود داشته و حدود ۴۷۰ مقاله علمی بین المللی منتشر کرده است.
چنین ارتباطی اهمیت زیادی دارد ، زیرا یافته علمی زمانی بیشترین ارزش را پیدا می کند که بتواند پس از طی مراحل لازم، به بهبود تشخیص، درمان یا مراقبت از بیمار کمک کند.
چهره ها و اساتید برجسته حاضر در بیست و هفتمین کنگره رویان
بیست و هفتمین کنگره بین المللی پزشکی تولیدمثل رویان میزبان جمعی از استادان، پژوهشگران و متخصصان برجسته حوزه پزشکی تولید مثل، جنین شناسی، زیست شناسی سلولی، ژنتیک، اورولوژی و علوم مرتبط بود. در این دوره همچنین از چند چهره تاثیرگذار علمی به پاس فعالیت ها و دستاوردهایشان تقدیر شد. از جمله این چهره ها می توان به :
- دکتر کاظم پریور از پیشکسوتان زیست شناسی سلولی و تکوینی
- دکتر مجتبی رضازاده ولوجردی از چهره های باسابقه حوزه جنین شناسی
- دکتر حمید میرزاده در حوزه مهندسی بافت، مواد زیستی و پزشکی بازساختی
- دکتر ساغر صالح پور از استادان و متخصصان شناخته شده حوزه ناباروری و IVF
- دکتر سیدمحمد کاظمینی متخصص اورولوژی
- دکتر مرضیه ابراهیمی در حوزه زیست شناسی سلولی و مولکولی ، اشاره کرد.
در کنار استادان و چهره های علمی داخلی، کنگره امسال شاهد حضور سخنرانان بین المللی نیز بود و مباحث علمی در حوزه های مختلف پزشکی تولیدمثل و فناوری های نوین مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس اطلاعات منتشرشده از برنامه کنگره، در بخش پزشکی تولیدمثل ۳۱ سخنران علمی حضور داشتند که تعدادی از آنها از متخصصان و پژوهشگران بین المللی بودند. این ترکیب علمی، فرصتی برای تبادل تجربه میان متخصصان ایرانی و پژوهشگران فعال در سطح بین المللی فراهم کرد.
حضور این طیف از استادان و متخصصان نشان می دهد که بیست وهفتمین کنگره رویان تنها به موضوع درمان ناباروری محدود نبود و طیف گسترده ای از مباحث مرتبط با پزشکی تولیدمثل، IVF و ICSI، جنین شناسی، سلامت باروری، زیست شناسی سلولی و تکوینی، فناوری های نوین و پزشکی بازساختی را دربر می گرفت. از این منظر، کنگره رویان همچنان یکی از مهم ترین محل های تبادل دانش و تجربه میان نسل های مختلف متخصصان این حوزه در ایران محسوب می شود.
آیا کنگره رویان درمان جدیدی برای ناباروری معرفی کرد؟
یکی از برداشت های اشتباه درباره کنگره های پزشکی این است که تصور کنیم هر سال باید یک «درمان قطعی جدید» معرفی شود.
کنگره های علمی در درجه اول محل ارائه و بررسی تحقیقات، تبادل تجربه، نقد یافته ها و ایجاد همکاری های علمی هستند.
بنابراین درباره بیست وهفتمین کنگره رویان نیز بهتر است به جای ادعای معرفی یک درمان قطعی جدید برای ناباروری، روی روندهای علمی و جهت حرکت پزشکی تولیدمثل تمرکز کنیم.
برآیند مباحث منتشرشده درباره این دوره نشان می دهد که پزشکی تولید مثل به سمت درمان های دقیق تر، شخصی سازی شده تر، توجه بیشتر به ایمنی مادر و کودک، استفاده هدفمند از فناوری های نوین و بهره گیری از داده و هوش مصنوعی در حال حرکت است.
کنگره رویان چه پیامی برای زوج های نابارور دارد؟
برای زوج هایی که در مسیر درمان ناباروری قرار دارند، شاید مهم ترین پیام این رویداد این باشد که درمان ناباروری یک مسیر واحد و یکسان برای همه افراد نیست.
علت ناباروری، سن، ذخیره تخمدان، وضعیت اسپرم، شرایط رحم، سابقه درمان و بسیاری عوامل دیگر باید پیش از انتخاب روش درمان بررسی شوند.
به همین دلیل، زوجی که با ناباروری مواجه است بهتر است قبل از انتخاب یک روش درمانی خاص، ابتدا توسط متخصص ناباروری ارزیابی شود.
ممکن است در یک فرد درمان دارویی مناسب باشد، در فرد دیگری IUI توصیه شود و برای زوج دیگری IVF یا ICSI گزینه مناسب تری باشد.
حتی در مواردی که IVF انجام می شود نیز جزئیات پروتکل درمان، تعداد تخمک های قابل برداشت، وضعیت جنین ها، شرایط رحم و سایر عوامل در تصمیم گیری نقش دارند.
بیست و هفتمین کنگره تولیدمثل رویان
بیست وهفتمین کنگره بین المللی پزشکی تولیدمثل رویان در حالی به پایان رسید که بیش از ۱۲۰۰ شرکت کننده، صدها پژوهش و مجموعه ای از متخصصان و پژوهشگران ایرانی و بین المللی در آن حضور داشتند.
از میان ۵۸۹ طرح پژوهشی و خلاصه مقاله ارسال شده، ۴۴۷ مورد برای ارائه در سه رویداد علمی پذیرفته شد؛ آماری که نشان دهنده حجم قابل توجه فعالیت پژوهشی در این حوزه است.
اما مهم تر از تعداد مقالات، جهت حرکت پزشکی تولیدمثل است.
کنگره امسال نشان داد که آینده درمان ناباروری تنها به افزایش احتمال بارداری محدود نمی شود. شخصی سازی درمان، حفظ باروری، فناوری های کمک باروری، پیشرفت جنین شناسی، سلامت مادر و کودک حاصل از درمان، حمایت فردمحور از زوجین و استفاده از فناوری هایی مانند هوش مصنوعی، بخش مهمی از مسیر آینده پزشکی تولیدمثل را تشکیل می دهند.
برای زوج هایی که با ناباروری مواجه هستند، این پیشرفت ها می تواند به معنای انتخاب دقیق تر درمان و استفاده آگاهانه تر از روش های کمک باروری باشد؛ البته انتخاب روش درمان باید همیشه بر اساس شرایط اختصاصی هر بیمار و نظر متخصص انجام شود.
نقش مراکز تخصصی در استفاده از دانش روز
فاصله میان یک یافته علمی و استفاده صحیح از آن در درمان، نیازمند تیم تخصصی، آزمایشگاه مجهز، تجربه بالینی و انتخاب درست بیمار است.
به همین دلیل، هنگام مراجعه برای درمان ناباروری بهتر است علاوه بر توجه به نام روش درمان، درباره تخصص تیم پزشکی، امکانات آزمایشگاه جنین شناسی، تجربه مرکز در درمان موارد مشابه و نحوه پیگیری بیمار نیز اطلاعات کافی به دست آورید.
پیشرفت های مطرح شده در کنگره رویان زمانی بیشترین ارزش را برای بیماران خواهند داشت که در چارچوب پزشکی مبتنی بر شواهد و متناسب با شرایط هر فرد مورد استفاده قرار گیرند.
منابع : خبرگزاری ایسنا – وب سایت رویان – کوچ نشین – ایسنا 2 – ایسنا 3
